Fazla mesai hesaplama

Brüt ücretinizi, haftalık sözleşme saatinizi ve fiilen çalıştığınız saati girin; %50 zamlı fazla çalışma, %25 zamlı fazla sürelerle çalışma ve resmi tatil (UBGT) ücretinin brüt karşılığını görün.

Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 41, 47, 63

Fazla mesai ücreti hesaplayıcı

Brüt ek ödeme (yaklaşık)7.466,67 ₺Vergi ve SGK kesintileri düşülmeden, brüt tutar

Saat ücreti: 177,78 ₺
Fazla sürelerle çalışma (0,0 saat × %125): 0,00 ₺
Fazla çalışma (28,0 saat × %150): 7.466,67 ₺
Resmi tatil çalışması (0,0 gün × 1.333,33 ₺): 0,00 ₺
Toplam brüt ek ödeme: 7.466,67 ₺

Sonuçlar brüt ve yaklaşıktır; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesintileri hariçtir. Resmi tatil ücreti, o gün için zaten ödenen normal ücrete ek olarak hesaplanır.

Fazla mesai nedir?

İş Kanunu'na göre genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir (md. 63). Bu sürenin üstündeki çalışma fazla çalışmadır ve zamlı ücretle ödenir.

“Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. … Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.”

— 4857 sayılı İş Kanunu md. 41/1-2

Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark

Fazla çalışma (%50): haftalık 45 saati aşan her saat. Saat ücreti × 1,5.
Fazla sürelerle çalışma (%25): sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında (ör. 40 saat) belirlenmişse, sözleşme süresini aşan ve 45 saate kadar olan çalışmalar. Saat ücreti × 1,25 (md. 41/3).
Resmi tatil çalışması (UBGT): ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılırsa, çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir (md. 47).

Saat ücreti nasıl bulunur?

Aylık ücretli çalışanlarda ay uygulamada 30 gün kabul edilir; haftalık 45 saat, 6 güne bölündüğünde günlük 7,5 saat eder ve kanun da saat ücretiyle çalışanın tatil günü ücretini saat ücretinin 7,5 katı olarak belirler (md. 49). Bu nedenle saat ücreti uygulamada brüt aylık ücret ÷ 225 (30 × 7,5) olarak hesaplanır; günlük ücret brüt aylık ücret ÷ 30'dur. Ücret saatlik belirlenmişse hesaplayıcıya doğrudan saat ücretini girebilirsiniz.

Hafta tatilinde çalışma

Hafta tatili gününde çalışılan saatler, o haftanın toplam çalışmasını 45 saatin üzerine çıkarıyorsa fazla çalışma olarak %50 zamlı ödenir. Bu saatleri “haftalık fiili çalışma” alanına ekleyin. İşçiye ayrıca, hak kazandığı hafta tatili ücreti ödenmeye devam eder (md. 46).

Sınırlar ve şartlar

Fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz (md. 41/8).
Denkleştirme uygulanan işyerlerinde (md. 63), haftalık ortalama 45 saati aşmadıkça bazı haftalarda 45 saatin üzerine çıkılması fazla çalışma sayılmaz (md. 41/1). Hesaplayıcı denkleştirme yapılmadığını varsayar.
İşçinin onayı gerekir (md. 41/7); yönetmeliğe göre bu onay yazılı olarak ve yılbaşında alınır.
Günlük çalışma, fazla çalışmalar dahil 11 saati aşamaz (md. 63 ve ilgili yönetmelik).
Sağlık nedeniyle çalışma süresi kısaltılmış işlerde ve gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz (md. 41/6); 18 yaşını doldurmamış işçilere, gebe ve emziren işçilere de fazla çalışma yaptırılamaz (yönetmelik).

Örnek hesaplamalar

Örnek 1 — 45 saatlik sözleşme, haftada 52 saat

Brüt aylık 40.000,00 ₺ → saat ücreti 40.000 ÷ 225 = 177,78 ₺. 4 hafta boyunca haftada 7 saat fazla çalışma = 28 saat. 28 × 177,78 × 1,5 = 7.466,67 ₺ brüt.

Örnek 2 — 40 saatlik sözleşme, haftada 48 saat

Brüt aylık 30.000,00 ₺ → saat ücreti 133,33 ₺. 40–45 saat arası 5 saat fazla sürelerle çalışma: 5 × 133,33 × 1,25 = 833,33 ₺. 45 saati aşan 3 saat fazla çalışma: 3 × 133,33 × 1,5 = 600,00 ₺. Haftalık toplam 1.433,33 ₺ brüt.

Örnek 3 — 29 Ekim'de çalışma

Brüt aylık 30.000,00 ₺ → günlük ücret 30.000 ÷ 30 = 1.000,00 ₺. 29 Ekim'de çalışan işçiye maaşına ek olarak 1.000,00 ₺ brüt UBGT ücreti ödenir (md. 47).

Sık sorulan sorular

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Haftalık 45 saati aşan her saat için normal saat ücretinin %50 fazlası (1,5 katı) ödenir (md. 41/2). Aylık ücretli çalışanda saat ücreti uygulamada brüt aylık ücretin 225'e (30 gün × 7,5 saat) bölünmesiyle bulunur.

Haftalık 40 saat çalışan biri 45 saate kadar çalışırsa ne alır?

Sözleşme süresini aşan ve 45 saate kadar olan çalışma “fazla sürelerle çalışma”dır; her saat için ücretin %25 fazlası (1,25 katı) ödenir (md. 41/3). 45 saati aşan kısım ise normal fazla çalışmadır ve %50 zamlıdır.

Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?

Yılda en fazla 270 saat (md. 41/8). Ayrıca Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği uyarınca işçinin fazla çalışmaya yazılı onayı alınmalıdır.

Resmi tatilde çalışana ne kadar ödenir?

Çalışılan her tatil günü için ayrıca bir günlük ücret ödenir (md. 47). Çalışan zaten tatil ücretini alacağından, o gün için toplamda iki günlük ücret almış olur. Arife gibi yarım günlük tatillerde öğleden sonra çalışılırsa yarım günlük ek ücret hesaplanır.

Fazla mesai yerine izin verilebilir mi?

İşçi isterse: her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, her fazla sürelerle çalışma saati için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir. Bu süre 6 ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılır (md. 41/4-5).

Hesaplanan tutar net mi?

Hayır, brüttür. Fazla mesai ücreti; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primine tabidir. Net tutar çalışanın kümülatif vergi matrahına göre değişeceğinden bordroda farklı çıkabilir.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sonuçlar girdiğiniz bilgilere göre yaklaşık hesaplanır; toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi ve güncel mevzuat farklı sonuç doğurabilir.